XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH PHÁT THANH DIỄN ĐÀN TUỔI TRẺ - Tài liệu tham khảo

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
điều thú vị, những góc nhìn chân thực về những vấn đề hấp dẫn trong cuộc sống
giới trẻ.
Thứ ba: Giáo dục nhân cách, giáo dục lối sống , thẩm mĩ, nhận thức cho
thanh thiếu niên. Với những chủ đề như: giới trẻ với văn hóa Mobile, giới trẻ với
chiến tranh, giới trẻ với nữ công gia chánh…… những bạn thanh thiếu niên sẽ được
tiếp cận với những bài học rất hữu ích về cách ứng xử, về cách đối nhân xử thế
trong cuộc sống hiện tại. Thông qua một quá trình thông báo, phân tích, nhận xét,
rút ra các bài học, các thông điệp luôn mang tính định hướng giáo dục.
Chính vì thế mà người làm đề tài này luôn tuân thủ mục đích của chương
trình là phải xây dựng một chương trình Diễn đàn mang đầy đủ ý nghĩa giáo dục,
giải trí dành cho giới trẻ, để giới trẻ có thêm một kênh tiếp thu những kiến thức học
hỏi được nhiều điều hay và bổ ích.
Các nhà làm chương trình phát thanh nói chung, nhất là các nhà nghiên cứu
về diễn đàn nói riêng đã khái quát ra những chức năng của chương trình này: giáo
dục, thẩm mĩ, khám phá, giải trí và dự báo.
Trong quá trình hình thành, phát triển phát thanh hiện đại thì chức năng giáo
dục và thẩm mĩ ngày càng được coi trọng, và đánh giá cao. Nhà báo Trương Hữu
Lợi qua nhiều năm trong nghề và tiếp xúc với phát thanh nhiều nước đã nói: “
muốn chương trình phát thanh ngày càng hiện đại thì càng phải chú ý tới chức năng
giải trí.”
Như thế, sự kết hợp giữa chức năng giáo dục và chức năng giải trí cần phải
có một sự điều chỉnh hợp lý, để chương trình vừa có được tính thời sự thời cuộc
vừa có sức hấp dẫn, thu hút được thình giả nghe Đài, đặc biệt là giới trẻ.
7. Một số nhận xét về chương trình DĐTT
Diễn đàn tuổi trẻ là một chương trình tương đối mới. Chương trình bắt đầu
được thực hiện từ tháng 5 năm 2006, tính đến nay, chương trình mới được tròn một
tuổi.
12
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Trong suốt một năm thực hiện chương trình, nó đã để lại nhiều dấu ấn trong
lòng thính giả. Chương trình đã nhận được rất nhiều thư đóng góp của những thính
giả trẻ tuổi thân thiết: thư khen ngợi, động viên, thư góp ý nội dung, hình thức
chương trình, và có cả những bức thư thính giả rất tâm huyết chia sẻ những nhận
xét về ưu khuyết điểm của chương trình.
Từ góc độ của người đã tham gia trực tiếp thực hiện các chương trình, và
cũng với tư cách của của một thính giả trẻ tuổi, đối tượng trực tiếp mà chương
trình hướng tới, tôi có một số ý kiến nhận xét sau:
a, Ưu điểm:
Thứ nhất: Chương trình DĐTT ra đời cùng với thời điểm Hệ thời sự chính trị
tổng hợp VOV 1 – ĐTNVN có yêu cầu đổi mới nội dung và hình thức thể hiện.
Cho nên, chương trình có vị trí như là một cơn gió lạ mang lại hơi thở tươi mới cho
hệ VOV 1- kênh thông tin thời sự vốn bị coi là già và khô. Mọt chương trình dành
riêng cho giới trẻ trên hệ VOV1.
Thứ hai: trong suốt một năm thực hiện chương trình, những người thực hiện
chương trình đã cố gắng tìm tòi những chủ đề, những vấn đề hấp dẫn. Những vấn
đề tiêu biểu cho thời sự của giới trẻ, hợp xu hướng, hợp nhu cầu thông tin và sở
thích của đại bộ phận giới trẻ như: giới trẻ với văn hóa MOBILE, tình yêu thời @,
Xu hướng HipHop trong giới trẻ…
Thứ ba: DĐTT thành công khi đem đến thêm cho giới trẻ một sân chơi bổ
ích và lý thú vào những ngày cuối tuần. Bên cạnh đó, chương trình còn có tính giáo
dục rất cao tới giới trẻ, giáo dục về thẩm mĩ, về nhân cách, về tri thức và cả về cung
cách cư xử, ứng xử với các tình huống trong cuộc sống.
B, Hạn chế:
Thứ nhất: Chương trình không được phát sóng vào giờ vàng. Hệ VOV1 là hệ
thông tin thời sự chung cho tất cả các đối tượng thính giả, thường thì kênh này ít
thu hút thính giả trẻ. Đặc biệt, thời gian phát sóng của chương trình vào lúc 16h5
phút thứ 7, phát lại vào 16h5 phút Chủ nhật tiếp theo- khoảng thời gian đó là
13
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
khoảng thời gian giới trẻ có những hoạt động của riêng hộ, đó không phải là một
thời điểm tốt để nghe chương trình.
Thứ hai: Theo các anh chị, những người trực tiếp nhận chương trình thực
hiện, thì từ khi ra đời, chương trình đã không có một khung chuẩn riêng của mình,
Chính vì thế, các anh chị thực hiện vừa tìm tòi, vừa thực hiện dần dần. Chương
trình mất đi kết cấu, khung sườn chặt chẽ, không đủ để tạo sự tin cậy nền tảng cho
nội dung chương trình.
Thứ ba: Đội ngũ thực hiện chương trình không chuyên nghiệp. Từ khi mới ra
đời, chương trình đã thay đổi ê-kip thực hiện chương trình nhiều lần: phóng viên
của trung tâm tin thực hiện, rồi chuyển giao cho phóng viên phòng chương trình
thực hiện…. Trong số đội ngũ phóng viên của phòng chương trình, có những người
còn chưa có bằng báo chí, họ làm hoàn toàn trên kinh nghiệm truyền miệng và “
làm dần thành quen”, cho nên, tính hấp dẫn của chương tình không được bảo đảm.
Đúng như nhà báo Đồng Mạnh Hùng nói “ chương trình dành cho người trẻ
mà không trẻ”.
Thứ tư: chương trình chưa tạo được hiệu ứng trong thính giả trẻ nghe đài.
Khả năng nuôi vấn đề bàn luận vẫn còn là một điều khá khó khăn với những người
thực hiện chương trình.
Phần III: Quy trình sản xuất chương trình Diễn đàn tuổi trẻ
I. Mô hình hóa quy trình sản xuất
1. Mô hình

14
Hình thành ý tưởng
Thu thập tin bài
Xây dựng kịch bản
Hoàn thiện CT trong phòng thu
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
2. Giải thích mô hình
2.1. Ý tưởng chương trình
Ý tưởng đầu tiên khi tôi quyết định làm chương trình này là tôi muốn lập
một diễn đàn cho thanh niên hiện nay. Một nơi mà thanh niên, đặc biệt là các bạn
trẻ có cơ hội được bàn luận, được nói lên tiếng nói của mình về các vấn đề của xã
hội, của cuộc sống.
Hiện nay, Hệ VOV1 là hệ thời sự chính trị tổng hợp- một kênh chuyên về
các chương trình thời sự, những vấn đề liên quan chính trị trong nước và quốc tế.
Những chương trình dành cho thanh niên rất ít,đặc biệt là chưa có một chương trình
nào chuyên sâu dành cho riêng đối tượng thanh niên.
Chính vì thế, ý tưởng ra đời chương trình này rất có ý nghĩa. Nó làm Hệ
chương trình thêm trẻ trung và hấp dẫn hơn , đáp ứng nhu cầu nhiều loại đối
tượng.
Đặc biệt, khi chọn chủ đề của chương trình là” giới trẻ với con lốc Chứng
khoán” cho chương trình diễn đàn lần này, tôi muốn đem hơi thở cuộc sống hiện tại
tới giới trẻ, đánh trúng tâm lý của giới trẻ hiện tại.
Chứng khoán là một lĩnh vực rất mới và đang là một xu hướng của giới trẻ
Việt Nam. Có thể nói, một bộ phận giới trẻ ham mê tài chính đang ăn chứng khoán,
ngủ chứng khoán…
Tôi muốn diễn đàn của mình đem lại được một tiếng nói cho xu hướng mới
đó của giới trẻ.
2.2. Thu thập tin bài để xây dựng chương trình
Tin bài là nguyên liệu chính để xấy dựng nên một chương trình phát thanh
nói chung và chương trình Diễn đàn tuổi trẻ nói riêng. Vì thế, ngay từ đầu, tác giả
đã chủ động chú ý khai thác tin tức và bài vở từ các nguồn khác nhau, sao cho có
đủ nguyên liệu để có thể làm một chương trình phát thanh theo tiêu chí đề ra với
nội dung chất lượng cao.
a. Các phóng sự ngắn:
15
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Đây là phần không thể thiếu trong các chương trình phát thanh mà cũng là
các chương trình Diễn đàn nói riêng.
Một chương trình diễn đàn dài 30 phút thì cần ít nhất là hai bài phóng sự
ngắn. Mỗi bài phóng sự ngắn sẽ phản ánh về một vấn đề nổi bật mà đề tài và ý
tưởng ban đầu cho phép.
Khi tôi làm chương trình với chủ đề chọn sẵn: “ giới trẻ với con lốc chứng
khoán”, tôi quyết định làm hai phóng sự ngắn. với hai chủ đề: “khi sinh viên bỏ học
lên sàn chứng khoán” và “ bát nháo thị trường đào tạo chứng khoán”.
Để tìm hiểu về những lihx vực này,, tôi đã phải tìm tài liệuowr rát nhiều
những phươn tiện khác nhau: báo chí, đọc sách chuyên môn, tra thông tin trên
mạng internet…
Tìm được thông tin, tác giả phải lặn lôi tìm đến với những nhân vật người
thật việc thật dể tìm hiểu sự kiện, đặc biệt phải thu âm tiếng động hiện trường và
giọng thật các nhân vật trong cuộc.
Điều này tương đối khó khăn, vì không phải nơi nào họ cũng cho tác giả tìm
hiểu thông tin, đặc biệt là cho ghi âm giọng nói. Tìm được những nhân vật điển
hình, những cá nhân tiêu biểu cho chương trình.
Đặc biệt khi có thông tin, rồi thể hiện tác phẩm bằng ngôn ngữ như thế nào
để thu hút được sự quan tâm của thính giả trẻ.
b. Mục khách mời trong chương trình:
Trong một chương trình diễn đàn sẽ có hai cuộc phỏng vấn với hai khách
mời: một người là chuyên gia trong lĩnh vực chứng khoán. Một người là một bạn
trẻ rất thành công trong việc đầu tư chứng khoán.
Đây là phần mà các khách mời chia sẻ những kinh nghiệm của mình cho các
bạn trẻ ham mê chứng khán và các bạn trẻ không có chút hiểu biết gì về chứng
khoán hiểu một phần của con lốc chứng khoán đang ảnh hưởng đến giới trẻ như thế
nào.
Thực chất đây là một phần phỏng vấn dài khoảng từ 4-5 phút.
16
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Trước khi quyết định cho một cuộc phỏng vấn, tôi đã phải tìm hiểu rất nhiều
thông tin về họ. Mời hộ nhận lời phỏng vấn. Tự mình đặt ra những câu hỏi phỏng
vấn cho chương trình rồi chuyển trước đến họ, để họ hiểu vấn dề và chuẩn bị tốt
cho cuộc phỏng vấn.
Sau đó thì có thể mang máy chuyên dụng thu âm phỏng vấn đến chỗ họ, nếu
không thì mời họ đến phòng thu để thu âm thanh cho tốt.
3. Voxpop
Đây là chữ viết tắt của cụm từ “Voice of people”- một dạng phỏng vấn
chuyên dụng trong phát thanh hiện đại.
Thực chất thì đó là một chuỗi những ý kiến phát biểu của tất cả mọi đối
tượng có liên quan trực tiếp đến nội dung chương trình.
Đó có thể là một chuỗi phỏng vấn ở dạng cùng một câu hỏi cho dành cho
nhiều người trả lời với những câu trả lời trái chiều nhau, làm cho cuộc phỏng vấn
sinh động, hấp dẫn, tạo cho vần đề đang bàn luận một cái nhìn nhiều chiều sâu sắc.
Đó cũng có thể là một cuộc phỏng vấn hai tới ba câu hỏi về nội dung chương
trình dành cho thính giả nghe đài.
Số lượng câu hỏi, số lượng người trả lời, hay thời gian cho một voxpops phụ
thuộc vào nội dung và yêu cầu của chương trình diễn đàn.
Thông thường với một chương trình phát thanh có thời lượng khoảng 30
phút thì cần có một voxpop dài từ 2-3 phút. Với khoảng thời gian đó là phù hợp.
Ý nghĩa của voxpop: đó là nơi những người thực hiện chương trình có thể
thu thập được nhiều nhất những ý kiến đóng góp, những quan điểm cá nhân của
những người xung quanh về vấn đề mình đang bàn tới. Chương trình sẽ thực sự
sinh động và đa chiều, và có tính chất đại chúng, kết nối hơn.
2.3. Xây dựng kịch bản cho chương trình
Khi đã có nội dung của chủ đề và tin bài cần thiết, việc còn lại là phối hợp và
sắp xếp sao cho lô-gic, đạt hiệu quả thông tin cao, hiệu quả tiếp nhận của thính giả
cũng cao. Đó chính là mục đích của công việc làm kịch bản.
17
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Kịch bản là xương sống giúp cho toàn bộ chương trình phối hợp và được
thực hiện nhịp nhàng.
Với các khâu chuẩn bị chương trình:
Kịch bản là nơi cuối cùng quyết định vị trí có mặt của tin bài, phóng sự, cũng
như các phỏng vấn. Đi kém với nó là công việc của các thành viên. Cứ theo thứ tự
nội dung kịch bản mà thực hiện.
Có kịch bản, sẽ giúp cho ê-kíp thực hiện chuẩn bị nhạc nền, nhạc xen, nhạc
cắt, tiếng động……
Trong quá trình thu chương trình:
Kịch bản là xương sống của chương trình, giúp tập trung, hướng dẫn mọi
thành viên trong ê- kip làm việc thống nhất theo đồng hồ thời gian và côn việc
được phân công.
Không có kịch bản trong quá trình thu, khác nào người đi trên biển không có
la bàn.
Kịch bản sẽ giúp căn chỉnh thời gian theo đúng đồng hồ chương trình.
Chương trình sẽ không bị phá vỡ.
Khâu hậu kì:
Sau khi giai đoạn thu băng kết thúc, cuối cùng là khâu hậu kỳ để dựng băng
thành phẩm. Lúc này, kịch bản lại có vai trò hướng dẫn đạo diễn, kỹ thuật viên soát
lại trình tự, thời lượng, nội dung chương trình đã thu sao cho khớp với kịch bản.
Nhiều trường hợp, trong giai đoạn này mới phát hiện ra những lỗi thông tin sai so
với kịch bản, nên kĩ thuật viên phải thu lại những đoạn bị hỏng, có cơ sở để điều
chỉnh chương trình theo ý muốn.
2.4. Hoàn thiện chương trình
Có thể nói rằng, mọi công việc trên đều chuẩn bị cho công đoạn này. Khi vào
phòng thu, hình hài của một chương trình mới được thể hiện một cách trọn vẹn.
Đây là công đoạn tạo ra một tác phẩm báo chí nói chung và hoàn thiện chương
trình Diễn đàn tuổi trẻ nói riêng.
18
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Sau khi đã có kịch bản, các bài viết và nhân sự ( BTV, PTV, PV và các
khách mời- cũng có thể là băng thu phỏng vấn trước) thì phòng thu và các kỹ thuật
viên sẽ giúp cho chương trình hoàn thiện không chỉ ở trên giấy.
Mà sau này, quá trình xướng nhạc hiệu, đọc dẫn, đọc bài, pha nhạc, kiểm tra
lại băng thành phẩm theo kịch bản, một diễn đàn phát thanh sẽ ra đời mang theo
đày đủ các yếu tố, điều kiện để lên sóng.
Hiện nay thì chương trình DĐTT vẫn là một chương trình phát sóng gián
tiếp, tức là chương trình được thu trước rồi mới phát sóng chứ không phải là một
chương trình phát thanh trực tiếp.
Điều nay đem lại rất nhiều thuận lợi song với hiệu quả của chương trình nó
cũng đem lại không ít hạn chế.
Với một chương trình thu trước rồi phát sóng, trong khi hoàn thiện chương
trình, chúng ta có thể chỉnh sửa rất nhiều những lỗi có thể xảy ra trong quá trình
làm chương trình. Điều này tạo sự chủ động trong quá trình thực hiện cho ê-kip.
Nhưng cũng chính điều đó lại làm cho chương trình thiếu đi tính chất sôi nổi
đối thoại. Tình chất diễn đàn vẫn mang hướng một chiều, chưa tìm thấy sự tương
tác của thính giả trong và sau mỗi chương trình.
2.5. Kết luận
Ngoài những thao tác cơ bản trên, quy trình sản xuất một chương trình phát
thanh để lên sóng ở Đài tiếng nói Việt Nam còn cần phải chú ý đến chất lượng kỹ
thuật của chương trình khi phát sóng và theo dõi phản hồi của thính giả với chương
trình.
II. Vấn đề nhân sự
Tác phẩm phát thanh nói chung và tác phẩm DĐTT nói riêng là thành quả
lao động của cả một tập thể.
Từ vị trí của chương trình DĐTT trong hệ thống phòng Chương trình tại
Ban Thời sự, cũng quy định hệ thống nhân sự của chương trình.
19
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Hiện nay, các chương trình DĐTT được phân công cho các thành viên trong
phòng Chương trình đảm trách.
Đặc biệt, phải nhắc đến sự kiện khi hệ VOV1 đổi mới, các chương trình
thay đổi thì hệ thống nhân sự của Phòng Chương trình cũng thay đổi. Phòng
chương trình bao gồm cả nhiệm vụ Dẫn hệ VOV1 và thực hiện các chương trình
thời sự tổng hợp chính trong ngày.
Chương trình DĐTT, cùng với các chương trình như Lời Khuyên tài chính,
Tiêu điểm,… chỉ là một chương trình nhỏ trong vô vàn những chương trình chính
của phòng. Có lẽ chính vì lẽ đó mà nhân sự được chỉ định để xây dựng, thực hiện
chương trình không mang tình chuyên nghiệp.
Thực tế, tại Phòng chương trình, Ban thời sự - ĐTNVN, nhân sự được phân
công theo công thức sau: ai có đề tài, đăng kí với trưởng phòng rồi trực tiếp nhận
làm chương trình ấy. Không có sự phân công chuyên môn rõ ràng cho nhóm người
nào, hệ thống ê-kíp nào.
Có chăng, sự phân công nhân sự chỉ được thực hiện trong giới hạn: sẽ để các
thành viên đăng kí đề tài tong thời gian một Quý, sau đó nhận đề tài và cứ thế chạy
chương trình.
Ưu điểm của hệ thống phân công nhân sự này ở chỗ:
+ Sự luân phiên trong hệ thống nhân sự thực hiện chương trình làm cho
chương trình có được sự đa dạng và tươi mới trong việc xây dựng đề tài, kịch bản
cũng như phong cách thể hiện chương trình.
+ Hơn thế nữa,việc phân công nhân sự linh động còn tạo được môi trường
làm việc thuận lợi cho các thành viên trong công việc.
Hạn chế của việc phân công này:
+ Tính không đồng nhất, không chuyên nghiệp trong công việc. Việc sắp xếp
này tạo cho việc thực hiện chương mang tính chất ngẫu hứng.
Một điều cơ bản, các phóng viên trong phòng còn bận rất nhiều những công
việc khác trong phòng và trong nhiệm vụ công việc của họ, có người còn giữ những
20
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
trọng trách khác, và vì lý do này và lý do kia, có hơn một nửa số thành viên trong
phòng không tham gia và công việc xây dựng chương trình. Chỉ có khoảng 7 người
chuyên môn nhận thực hiện chương trình.
Để xây dựng một ê-kip nhân sự chuyên nghiệp thực hiện chương trình, trong
khóa luận này, dựa trên sự tìm hiểu, học hỏi từ các chương trình khác, chúng tôi xin
đề xuất một số ý kiến sau:
- Để giảm sức ép cho PV, BTV trong phòng chương trình khi thự hiện
DĐTT, cần tuyển thêm cộng tác viên học việc dần. Đây là nguồn nhân lực trong
tương lai giúp mở rộng hệ thống chương trình, tạo nhiều món ăn tinh thần phong
phú hơn nữa cho Thanh niên.
- Nguồn nhân lực của chương trình DĐTT có thể được gọi là một nhóm hoặc
một ê-kip thực hiện chương trình phát thanh.
Việc xây dựng nhóm này là một yêu cầu vừa mang tình nguyên tắc, vừa
mang tính thực tiễn. Công việc này nhằm xác lập chức danh, nhiệm vụ, các yêu cầu
kĩ năng đối với các thành viên và xác lập một phương thức hoạt động cho nhóm.
Tuy nhiên, thì sự phân công chức danh chỉ mang tính chất tương đối. Các thành
viên trong nhóm có thể mang nhiều vai trò khác nhau.
Nhóm này phải là một đội hình có khả năng sản xuất ra chương trình DĐTT
đạt chất lượng cao, phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ giải trí, giáo dục về tư tưởng đạo
đức cho lứa tuổi thanh thiếu nhiên. Đông thời phải phù hợp với điều kiện nhân lực
kĩ thuật hiện có và phù hợp với yêu cầu của công chúng.
Ê-kip làm chương trình có: Đạo diễn, trợ lý đạo diễn, PV- BTV, người dẫn
chương trình, kỹ thuật viên.
Để nhóm sản xuất chương trình làm việc có hiệu quả thì những người tham
gia thực hiện phải có sự thuần thục về kĩ năng nghề nghiệp và hiểu rõ chức danh,
nhiệm vụ của mình. Sau đây là nhiệm vụ và chức danh của các thành viên trong
nhóm:
1. Tạo diễn
21

Tài liệu liên quan

Tài liệu mới nhất