Quy hoạch mạng lưới đô thị - Tài liệu tham khảo

Quy hoạch mạng lưới đô thị
theo một kế hoạch thống nhất, phổ biến trên các phương tiện thông tin đại chúng để
các nhà ĐT trong và ngoài nước cũng như người dân được biết .
IV.Kết cấu hạ tầng, thực trạnh phát triển đô thị.
Phân tích đánh giá hệ thống kết cấu hạ tầng của địa phương cần làm rõ thực trạng
hiện nay , trình độ phát triển đến đâu ? những thuận lơi và nhũng vấn đề cần đặt ra
cho thời kỳ quy hoạch tới là gì ?
1.1. Giao thông .
a. thực trạng.
Giao thông luôn là vấn đề được quan tâm trong quy hoạch mạng lưới đô thị ở Việt
nam. Với tốc độ phát triển chóng mặt của cuộc sống hiện đại,các khu đô thị, các
điểm dân cư liên tục được hình thành và không tuân theo bản quy hoạch chung.
Quy hoạch mạng lưới đô thị, các điểm dân cư chưa có mối liên kết chặt chẽ với quy
hoạch phát triển mạng lưới giao thông.Dẫn đến tình trạng ách tắc giao thông ở các
thành phố lớn. Đây là vấn đề nghịch lí trong quy hoạch mạng lưới đô thị ở nước ta.
Chung ta tiến hành quy hoạch từ điểm ngọn của vấn đề. Trong khi với các nước trên
thế giới họ tiến hành quy hoạch mạng lưới giao thông trước sau đó mới quy hoạch
mạng lưới đô thị sau. Như vậy đối với quy hoạch mạng lưới đô thị ,giao thông phải
là yếu tố hạ tầng được quan tâm đầu tiên. Các nhà quy hoạch cần phải có hững
nghiên cứu chính xác về thực trạng và đưa ra định hướng phát triển đối với mạng
lưới giao thông đô thị:.
- Mạng lưới giao thông đô thị bao gồm bao nhiêu tuyến đường chính, chiều dài, hiện
trạng.
-Bao nhiêu tuyến đường liên kết các tỉnh, liên kết các khu đô thị.
- Bao nhiêu tuyến đường cao tốc, quốc lộ…
41
Designed by Group 8_KHA
41
Quy hoạch mạng lưới đô thị
- Bao nhiêu tuyến đường hư hỏng, chưa đạt tiêu chuẩn, cần được cải tạo, xây dựng
mới
- Bao nhiêu tuyến đường đê
- Giao thông đường bộ, sắt, biển, hàng không ( các đàu mối giao thông quan trọng
như: bến xe,ga tầu, cảng biển,sân bay…)
b. giải pháp.
Sau khi đã đánh giá chính xác về hiện trạng của mạng lưới đô thị, các nhà quy
hoạch cần có những giải pháp và định hướng cụ thể cho giai đoạn tương lai. Càn
cải tạo năng cáp những tuyến đường hư hỏng, mở rộng nhưng tuyến đường hẹp,
xây dựng những tuyến đường mới xứng với tiêm năng phát triển của từng vùng,
phát triển cầu đường ,bến cảng,các đầu mối giao thông quan trọng để giao lưu
kinh tế, văn hóa, chính trị với các đô thị khác trong cùng mang lưới đô thị…
Liên hệ Hà nội
Về qui hoạch giao thông và cơ sở hạ tầng kỹ thuật
Đất xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông, bao gồm cả hệ thống giao thông động và
hệ thống giao thông tĩnh phải đạt tỷ lệ bình quân 25% đất đô thị.
Ưu tiên cho việc xây dựng hệ thống đường sắt đô thị để tạo nên những trục chính
của mạng lưới vận tải hành khách công cộng của Thủ đô, bao gồm cả các tuyến
đi trên cao và đi ngầm.
Mở rộng và xây dựng hoàn chỉnh sân bay Nội Bài theo quy hoạch đã được Thủ
tướng Chính phủ phê duyệt.
Tích cực nạo vét, chỉnh trị tiến tới kênh hoá Sông Hồng, nâng cấp các cảng Hà
Nội tại Phà Đen, Khuyến Lương, đồng thời mở thêm các cảng Vạn Kiếp, Thượng
Cát.
Xây dựng hệ thống thoát nước mưa, bao gồm các trạm bơm và mạng lưới cống
và kênh tiêu hoá, bảo đảm mật độ 0,6 đến 0,8 km/km2.
42
Designed by Group 8_KHA
42
Quy hoạch mạng lưới đô thị
Chỉ tiêu cấp nước sinh hoạt đến năm 2001 là 150-180 lít/người/ngày, với 90-95%
dân số đô thị được cấp nước và đến năm 2002 là 180-200 lít/người/ngày với 95-
100% dân số đô thị được cấp nước.
Đến năm 2020, bảo đảm 100% khối lượng chất thải rắn của Thành phố được thu
gom, vận chuyển, xử lý bằng công nghệ thích hợp.
Cải tạo và xây dựng các nghĩa địa, nghĩa trang tập trung, kết hợp với việc xây
dựng nghĩa địa, nghĩa trang nhỏ bố trí phân tán, phù hợp với điều kiện từng địa
phương.
Đến 2020 Hà nội có thêm 4 tuyến đường sắt đô thị. Ngoài việc mở các tuyến đường
sắt hướng tâm (Yên Viên - Lạng Sơn; Yên Viên - Bãi Cháy; Cổ Bi - Hải Phòng;
Ngọc Hồi - TP.HCM; Bắc Hồng - Lào Cai; Đông Anh - Thái Nguyên) thành đường
sắt đôi sau năm 2010, Hà Nội sẽ có thêm 4 tuyến đường sắt đô thị gắn kết các khu
đô thị, trung tâm thương mại, công nghiệp lớn
Trong những năm qua, nhiều tuyến đường giao thông được ưu tiên đầu tư
cải tạo, nâng cấp, nhưng nhìn chung hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông vẫn
có quy mô nhỏ bé, hầu hết chưa đạt cấp kỹ thuật, năng lực hạn chế, chưa tạo
được sự liên kết liên hoàn. Vì sao có sự yếu kém này?
Hiệu quả đầu tư thấp
Theo Bộ Kế hoạch và Ðầu tư, trong mười năm gần đây, Nhà nước đã đầu tư gần
85 nghìn tỷ đồng cho đầu tư cải tạo, nâng cấp kết cấu hạ tầng giao thông, trong
đó ngân sách Nhà nước hơn 49 nghìn tỷ đồng. Nguồn vốn có tính chất ngân sách
gần 33 nghìn tỷ đồng, trong đó vốn tín dụng gần 9.000 tỷ đồng, vốn đặc biệt hơn
43
Designed by Group 8_KHA
43
Quy hoạch mạng lưới đô thị
5.000 tỷ đồng, vốn trái phiếu Chính phủ 17 nghìn tỷ đồng và ứng vốn đầu tư bán
quyền thu phí 1.500 tỷ đồng.
Nhờ được quan tâm đầu tư, nâng cấp, chất lượng đường giao thông được nâng
lên một bước. Hiện mạng lưới đường bộ cả nước có 223 nghìn km, trong đó có
17 nghìn km đường quốc lộ, chiếm 7,63%; tỉnh lộ 23 nghìn km, chiếm 10,37%,
còn lại là đường đô thị, đường chuyên dụng và đường xã.
Mặc dù có sự quan tâm đầu tư của Nhà nước, nhưng thực tế thời gian qua cho
thấy, kết cấu hạ tầng giao thông vẫn còn trong tình trạng yếu kém. Việc triển khai
xây dựng quy hoạch phát triển kết cấu hạ tầng giao thông chậm, chất lượng chưa
cao. Trong xây dựng chiến lược, quy hoạch còn thiếu đồng bộ giữa phát triển kết
cấu hạ tầng với quy hoạch phát triển đô thị, giữa kết cấu hạ tầng giao thông với
kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội.
Việc phối hợp giữa các ban, ngành ở địa phương trong quy hoạch đô thị và tổ
chức thực hiện quy hoạch đô thị chưa tốt dẫn đến quy hoạch đô thị nói chung và
quy hoạch giao thông đô thị nói riêng thiếu ổn định và thời gian chưa đủ dài,
không bố trí đủ quỹ đất cho kết cấu hạ tầng đường bộ đô thị.
Ðề án "Từng bước khắc phục ùn tắc giao thông tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh"
do Bộ Giao thông vận tải trình Thủ tướng Chính phủ, quỹ đất dành cho giao
thông đô thị tại Hà Nội có từ 2% đến 3%, tại TP Hồ Chí Minh là 4,5%, trong khi
bình quân các nước trong khu vực là 22% đến 24%. Việc không quản lý chặt chẽ
theo quy hoạch dẫn đến phá vỡ quy hoạch.
44
Designed by Group 8_KHA
44
Quy hoạch mạng lưới đô thị
Tình trạng không tách riêng được khu vực dân cư, các cơ quan, tổ chức xã hội .
tạo ra sự tập trung, đan xen nhau trong nội thành, nội thị, nhất là ở Hà Nội và TP
Hồ Chí Minh làm cho công tác phục vụ xã hội và đi lại của nhân dân không hợp
lý, mất thời gian, tốn kém và làm cho kết cấu hạ tầng đường bộ đã yếu lại càng
yếu.
Trong khi nạn ùn tắc giao thông đang xảy ra hằng ngày thì cơ quan quản lý nhà
nước có thẩm quyền vẫn tiếp tục cấp phép cho mở rộng các cơ sở giáo dục, đào
tạo, các bệnh viện, cao ốc văn phòng, trung tâm thương mại ở trung tâm thành
phố, mà không thấy hậu quả tất yếu của việc tập trung cao độ người và phương
tiện sẽ dẫn đến bài toán ùn tắc giao thông càng nan giải.
Trên các tuyến quốc lộ, nhiều công trình vừa cải tạo nâng cấp hoặc mới xây
dựng xong đã bị các địa phương tận dụng để quy hoạch xây dựng trụ sở cơ quan,
tổ chức . biến dần thành đường đô thị, trong đó có những trục chính bị đô thị hóa
hoàn toàn như quốc lộ 5, quốc lộ 51, hoặc một phần như quốc lộ 1. Một số địa
phương thậm chí còn giao đất, cho thuê đất, xây dựng công trình trong phạm vi
hành lang an toàn giao thông đường bộ.
Việc đấu nối vào các tuyến đường giao thông cũng rất tùy tiện. Theo thống kê
của các khu quản lý đường bộ và Cục đường bộ Việt Nam, quốc lộ 1 từ Lạng Sơn
đến Cà Mau dài 2.300 km có tới gần 6.000 công trình xây dựng trên đất hành
lang an toàn đường bộ. Quốc lộ 51 và quốc lộ 55 đi qua tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu
dài 97 km đã có 2.000 công trình vi phạm với 28 nghìn m2 đất, riêng quốc lộ 51
dài 73 km có 543 điểm đấu nối. Quốc lộ 5 dài 106 km đi qua bốn tỉnh, thành phố:
Hà Nội, Hưng Yên, Hải Dương, Hải Phòng có 346 điểm đấu nối .
45
Designed by Group 8_KHA
45
Quy hoạch mạng lưới đô thị
ình trạng đường bộ bị lấn chiếm trái phép không kiểm soát được làm cho con
đường vốn sinh ra chỉ làm nhiệm vụ vận tải, đi lại, nay thêm chức năng phục vụ
các sinh hoạt khác của con người, dẫn đến vai trò chính yếu là vận tải hàng hóa
và hành khách bị hạn chế, còn tai nạn giao thông thì gia tăng.
Mặc dù đã có hơn 200 nghìn km đường, nhưng chưa có tuyến đường nào đạt tiêu
chuẩn đường cao tốc. Hiện nay, ngành giao thông mới đang triển khai một số
đoạn của dự án đường cao tốc bắc-nam như Cầu Giẽ - Ninh Bình, Sài Gòn -
Trung Lương, nhưng tiến độ rất chậm.
Việc xây dựng, nâng cấp, cải tạo đường bộ lại dàn trải, không đồng bộ giữa cầu
và đường dẫn đến cuộc "chạy đua ngầm" giữa các ban quản lý để có dự án. Có
tuyến chỉ cải tạo nâng cấp cầu, chưa cải tạo đường, hoặc ngược lại, làm cho tải
trọng khai thác đường không được nâng cao, hiệu quả đầu tư thấp.
Trong tổng số hơn 4.200 cầu trên các tuyến quốc lộ vẫn còn hơn 700 cầu yếu,
nguy hiểm. Cầu yếu, đường đạt tiêu chuẩn từ cấp ba trở lên mới chiếm 41% chiều
dài, trong khi đó vận tải tăng bình quân từ năm 2001 đến nay là 9% về hàng hóa
và 12% về hành khách.
Qua khảo sát tại trạm đếm xe Tiền Trung tại km 55, quốc lộ 5, năm 2001 lưu
lượng xe nặng bình quân 1.366 xe/ngày đêm thì đến năm 2006 tăng lên 2.565
xe/ngày đêm, bình quân tăng 17%/năm. Xe tải nặng gây hư hỏng cầu, đường
nhanh chóng, nhưng việc quản lý tải trọng xe trên đường hầu như không thực
hiện.
46
Designed by Group 8_KHA
46
Quy hoạch mạng lưới đô thị
Các kiểu, loại xe nhập khẩu, sản xuất trong nước hầu như không quan tâm đến
quy định về tải trọng của cầu đường; các trạm cân kiểm tra tải trọng xe của ngành
giao thông thì đầu tư xây dựng cho vui, ngại hoạt động, còn lực lượng tuần tra
kiểm soát giao thông thì thiếu phương tiện nên không thực hiện nhiệm vụ này,
dẫn đến tình trạng xe quá tải cầu, đường ngang nhiên hoạt động phá hỏng hạ tầng
giao thông.
Trong khi đó nguồn vốn dành cho công tác bảo trì đường bộ thiếu. Năm 2007 vừa
qua được coi là năm "sung túc" nhất cũng chỉ được cấp 1.537 tỷ đồng, đạt 51,9%
nhu cầu vốn đã được Thủ tướng chấp thuận. Thiếu vốn, việc thực hiện bảo
dưỡng thường xuyên không làm đủ các phần việc theo quy định, chủ yếu tập
trung vào các phần quản lý, an toàn giao thông, sửa chữa định kỳ mang tính chất
chắp vá những điểm hư hỏng nặng. Thậm chí sửa chữa đột xuất do thiệt hại thiên
tai cũng chỉ ưu tiên làm bước 1 bảo đảm giao thông . dẫn đến cầu đường hư hỏng
xuống cấp nhanh hơn.
Nguồn vốn cấp cho công tác bảo trì đối với đường quốc lộ, tỉnh lộ, đường đô thị
đã khó khăn, nhưng việc áp dụng cơ chế chính sách quản lý bảo trì cũng có nhiều
vấn đề chưa hợp lý, nhất là việc áp dụng cơ chế thanh quyết toán vốn sửa chữa
thường xuyên giống như sửa chữa định kỳ, sửa chữa đột xuất, xây dựng cơ bản,
nên không khuyến khích được tính tự chủ và nâng cao trách nhiệm với đoạn
đường được giao của người lao động, không cải thiện được công việc giám sát
của chủ đầu tư.
Giải pháp khắc phục
47
Designed by Group 8_KHA
47
Quy hoạch mạng lưới đô thị
Thực trạng hạ tầng giao thông đang bộc lộ nhiều yếu kém bất cập, đòi hỏi sự
quan tâm của nhiều cấp, nhiều ngành, địa phương để phát triển hạ tầng giao
thông vận tải đáp ứng yêu cầu hội nhập và phát triển xã hội:
Một là, cần tạo sự thống nhất trong công tác xây dựng và quản lý quy hoạch,
đồng thời thường xuyên rà soát điều chỉnh cho phù hợp với yêu cầu phát triển
kinh tế-xã hội trong từng thời kỳ, nhất là nhanh chóng xây dựng kết cấu hạ tầng
giao thông đô thị hiện đại, nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại tăng rất nhanh tại các
thành phố lớn, giải quyết tình trạng ách tắc giao thông.
Trước mắt tập trung xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng phục vụ vận tải hành
khách công cộng bằng xe buýt. Ðẩy nhanh việc xây dựng hệ thống giao thông
vận tải khối lượng lớn như đường sắt trên cao, tàu điện ngầm tại các thành phố
lớn.
Hai là, cùng với việc ưu tiên tăng vốn đầu tư từ nguồn ngân sách nhà nước cho
đầu tư phát triển giao thông, cần đa dạng hóa và mở rộng các phương thức đầu
tư, tạo cơ chế thông thoáng để thu hút nguồn vốn đầu tư ngoài ngân sách nhà
nước, như phát hành trái phiếu; áp dụng các hình thức đầu tư: xây dựng - chuyển
giao - khai thác; xây dựng - khai thác - sở hữu; xây dựng - chuyển giao; xây dựng
- chuyển giao - cho thuê; đổi đất lấy kết cấu hạ tầng giao thông . Có chính sách
miễn giảm các loại thuế cho các dự án cơ sở hạ tầng giao thông.
Ba là, dự án cơ sở hạ tầng giao thông yêu cầu nguồn vốn lớn, thời gian thu hồi
vốn kéo dài nên cần có những ưu đãi cụ thể, trước hết bảo đảm vốn cho công tác
bảo trì hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông. Có thể nghiên cứu lập quỹ bảo trì và
đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông, trước hết là quỹ bảo trì đường bộ,
48
Designed by Group 8_KHA
48
Quy hoạch mạng lưới đô thị
hoặc quỹ đường bộ. Xây dựng chính sách giải phóng mặt bằng và tái định cư hợp
lý bảo đảm công bằng xã hội.
Bốn là, Nhà nước tiếp tục nghiên cứu ban hành các cơ chế chính sách, và khung
pháp lý tạo điều kiện cho việc thực hiện xã hội hóa đầu tư kết cấu hạ tầng. Có các
biện pháp đẩy mạnh việc xã hội hóa công tác thông tin để mọi tổ chức, cá nhân
dễ dàng và bình đẳng trong việc tiếp cận thông tin về xã hội hóa đầu tư cơ sở hạ
tầng.
Bộ Trưởng Bộ GTVT Lê Ngọc Hoàn đã chủ trì hội nghị báo cáo về quy hoạch
chi tiết mạng lưới giao thông đô thị Hà Nội nhằm giải quyết cơ bản vấn đề giao
thông cho một thành phố hiện đại vào năm 2020. Kế hoạch này ước tính lên tới
52 ngàn tỷ đồng.
Theo đó, các hạng mục công trình dự kiến xây dựng gồm: 14 tuyến đường quốc
lộ và cao tốc hướng tâm, 14 tuyến đường vành đai 2 và 2,5; 16 tuyến đường vành
đai 3 và 4; 14 đường trục chính đô thị liên kết các đường vành đai có mặt cắt
ngang từ 4-6 làn xe. Cũng nằm trong kế hoạch trên, tổng số vốn đầu tư cho mạng
lưới đường sắt Hà Nội (Đường sắt quốc gia, đường sắt vành đai, Đường sắt đô
thị) dự kiến là hơn 20.600 tỷ đồng và đầu tư cho đường thuỷ (chỉnh trị sông
Đuống và sông Hồng được chia làm 3 giai đoạn) ước tính hơn 4.110 tỷ đồng.
Hà Nội dự kiến xây dựng 14 tuyến đường Quốc lộ (QL) và cao tốc (CT) hướng
tâm. Cụ thể:
Tuyến Hà Nội - Bắc Ninh: Quốc lộ (QL) 1A cũ (đoạn Cầu Chui - cầu Đường) có
mặt cắt ngang hiện tại 2 làn xe được quy hoạch (quy hoạch) thành QL có mặt cắt
49
Designed by Group 8_KHA
49
Quy hoạch mạng lưới đô thị
ngang 4 làn xe, thời điểm hoàn thành quy hoạch từ năm 2003-2005; QL 1A mới
(đoạn Hà Nội - Bắc Ninh) đang xây dựng thành đường 4 làn xe được quy hoạch
thành đường cao tốc 6 làn xe, thời điểm hoàn thành quy hoạch 2006-2010. Tuyến
Hà Nội - Hải Dương QL 5 hiện tại có 4 làn xe (đoạn Hà Nội-Trâu Quỳ 6 làn xe)
được quy hoạch thành đường QL 4 làn xe; QL 5 cao tốc được quy hoạch thành
đường cao tốc 6-8 làn xe, thời điểm quy hoạch 2006-2010, cần xây dựng đường
cao tốc song song.
Tuyến Hà Nội - Ninh Bình: QL 1A cũ có mặt cắt ngang hiện tại 2 làn xe được
quy hoạch thành QL 2 làn xe, thời điểm quy hoạch năm 2003, riêng đoạn Ngọc
Hồi - Văn Điển đảm bảo mặt cắt 4 làn xe; QL lA mới mặt cắt ngang hiện tại 4 làn
xe (đoạn Giẽ - Pháp Vân) được quy hoạch thành đường cao tốc 6 làn xe, thời
điểm quy hoạch từ năm 2003-2007.
Tuyến Hà Nội - Hoà Bình: QL 6 mặt cắt ngang hiện tại 2 làn (đoạn Hà Nội - Ba
La 6 làn xe) được quy hoạch thành đường QL có 4-6 làn xe, thời điểm quy hoạch
từ năm 2006-2010.
Tuyến Hà Nội - Trung Hà: Trục Láng - Hoà Lạc mặt cắt ngang hiện tại 2 làn xe
được quy hoạch thành QL 6 làn xe, thời điểm quy hoạch từ năm 2003-2007, mặt
cắt ngang gồm 6 làn xe cao tốc và đường đô thị 2 bên, QL 32 mặt cắt ngang hiện
tại 2 làn (đoạn Hà Nội - Mai Dịch 4 làn xe) được quy hoạch thành QL 4 làn xe,
thời điểm quy hoạch từ năm 2003-2005, riêng đoạn Mai Dịch - Cầu Diễn quy
hoạch năm 2003.
Tuyến Hà Nội - Việt Trì: QL 2 mặt cắt ngang hiện tại 2 làn xe được quy hoạch
thành QL 2 làn xe; QL 2 mới được quy hoạch thành đường cao tốc 4 làn xe, thời
50
Designed by Group 8_KHA
50

Tài liệu liên quan

Tài liệu mới nhất